Πέμπτη, 25 Μαρτίου 2010

Διαφορετικότητα και συμπληρωματικότητα

Το ζήτημα ακούγεται τετριμμένο.

                                                        
 Ξέρουμε ότι όλοι είμαστε διαφορετικοί, έχουμε τις προτιμήσεις μας, τα πιστεύω μας, τις ανάγκες μας και όλα αυτά πρέπει να γίνονται σεβαστά. Το ίδιο ισχύει και για τις κοινωνίες. Όλα αυτά στην θεωρία είναι αποδεκτά, αλλά πως θα πείσουμε τα συναισθήματά μας να σεβαστούν τον οικονομικό μετανάστη που ζει δίπλα μας, όταν από την άλλη μάς είναι πανεύκολο να αποδεχθούμε την διαφορετικότητά του, αρκεί ο ίδιος άνθρωπος να βρίσκεται στην χώρα του χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Θα είμαστε υπέρμαχοι του σεβασμού των ατομικών επιλογών ενός ανθρώπου, αρκεί αυτός να μην είναι ούτε συγγενής ούτε φίλος μας. Θα επιδείξουμε όμως την ίδια μεγαλόψυχη κατανόηση όταν ο ίδιος μας ο γιος μάς ανακοινώσει αιφνιδίως πως σχεδιάζει να φορέσει σκουλαρίκι; Ή μήπως θα μάς λούσει ένας κρύος ιδρώτας ντροπής και σεμνοτυφίας σε αναμονή των ειρωνικών σχολίων του περίγυρού μας, επειδή ακριβώς τα ίδια σκεφτόμαστε και εμείς για τους γιους των άλλων σε παρόμοιες περιπτώσεις;
Αρχικά θα πρέπει να αποβάλουμε την ταύτιση του διαφορετικού με την έννοια του λάθους ή του κακού. Τα πράγματα έχουν μια μεγάλη σχετικότητα. Κάθε ασθένεια έχει το δικό της φάρμακο. Αυτό είναι καλό για τον έναν και λάθος για τον άλλον. Ουδείς δεν είναι αναντικατάστατος και οι ισορροπίες μπορούν να διατηρηθούν με πολλούς τρόπους. Αν θέλουμε να χτίσουμε ένα σπίτι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πάσης φύσης υλικά. Δεν υπάρχει λόγος να είναι πανομοιότυπο με κάποιο άλλο. Μπορεί να είναι παντελώς διαφορετικό και όμως να μας στεγάζει μια χαρά.
Η εις βάθος αποδοχή εκ μέρους μας αυτής της αλήθειας προσδίδει στην σκέψη μας πολύ μεγάλο εύρος. Αφού το διαφορετικό δεν είναι κακό τότε δεν χρειάζεται να αμυνόμαστε ή να το πολεμούμε, αλλά μπορούμε να συνεργαστούμε και να μάθουμε από αυτό. Αποκτούμε πρόσβαση σε νέες εμπειρίες, που ο φανατισμός και η άγνοιά μας τις είχαν αποκλείσει παντελώς.
Άνθρωποι με πολύ διαφορετικό τρόπο ζωής από τον δικό μας, με διαφορετική μόρφωση και ιδέες, κατορθώνουν να επιβιώνουν και μάλιστα μπορεί να είναι επιτυχημένοι και ευτυχισμένοι. Τι μας λέει αυτό; Αν δεν κρατήσουμε απέναντί τους μια στάση άμυνας, συνειδητοποιούμε ότι δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου και ότι το "πρόβλημα" της ζωής μπορεί να έχει πολλές λύσεις, όχι μόνο την προσφιλή σε μας. Τότε μαθαίνουμε.
Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι όταν έπαψα να δαιμονοποιώ και να απορρίπτω τον υλισμό άρχισα να διδάσκομαι από αυτόν. Παρ' όλο που δέχομαι την ύπαρξη του θεού την λογική του υλισμού την έχω ενσωματώσει σκόπιμα στον τρόπο σκέψης μου, σαν μια δικλείδα ασφαλείας απέναντι στον κίνδυνο να μετατρέψει κανείς την πίστη σε δεισιδαιμονία. Είναι ένας "στεγνός" ορθολογισμός, που όμως αν τον χρησιμοποιήσει κανείς σε κατάλληλη "δόση", προσγειώνει τον εαυτό του στην πραγματικότητα. Όχι την υλιστική, αλλά την πραγματική πραγματικότητα.
Κάποια στιγμή της ζωής μου, με πόνο ψυχής, αναγκάστηκα να παραδεχθώ ότι άνθρωποι με υλιστική νοοτροπία και "περιορισμένους" ορίζοντες, σε πολλά πράγματα τα πήγαιναν καλύτερα από ότι εγώ. Τότε συνειδητοποίησα ότι διαφορετικό δεν σημαίνει λάθος και ότι μπορεί κανείς να πετύχει κάτι αξιοποιώντας τελείως διαφορετικό συνδυασμό χαρακτηριστικών. Αποδεχόμενος την διαφορετικότητά τους, επίσης με πόνο ψυχής, αποδέχθηκα το γεγονός ότι δεν είμαι ολοκληρωμένος και ότι αρετές που μου λείπουν τις έχουν άνθρωποι που μέχρι τότε περιφρονούσα.
Ας προχωρήσουμε όμως. Είναι κανείς γενναιόδωρος. Δεν θα πρέπει να είναι και συνετός και ίσως λίγο συμφεροντολόγος, για να μην χρεοκοπήσει; Είναι κανείς υπομονετικός. Δεν θα πρέπει να έχει και κάποια δόση ανυπομονησίας, για να μην τον στήνουν συνεχώς στα ραντεβού;
"Σπεύδε βραδέως" λέει η ρήση, που σημαίνει ότι με τον συνταιριασμό φαινομενικά ασύμβατων ιδιοτήτων προστατευόμαστε από τις υπερβολές. Την νοημοσύνη μας θα την προστατεύσουμε με το αφελές συναίσθημα. Έτσι η λογική μας δεν θα καταντήσει ψυχρή, συνεπώς στενή και περιορισμένη. Το συναίσθημά μας θα το προστατεύσουμε με τον ορθολογισμό, για να μην καταντήσουμε έρμαια των παρορμήσεών μας.
Είμαστε πολύ ήπιοι; Για να μην γίνουμε αδρανείς θα πρέπει την ηρεμία μας να την μπολιάσουμε με μια μικρή δόση "οργής", ή "ανησυχίας". Έτσι θα προστατευθούμε από τον κίνδυνο της αδράνειας και αν χρειαστεί θα έχουμε τα εφόδια να δώσουμε και κάποια μάχη στην ζωή.
Η τεχνική είναι να ισορροπούμε μια αρετή μας μπολιάζοντάς την με κάποια αντίθετή της, σε μικρή δόση, ώστε να αποφεύγονται οι υπερβολές και να συμπληρώνονται οι εγγενείς αδυναμίες της. Στο προηγούμενο παράδειγμα η ηπιότητα θωρακίζεται με μια μικρή ποσότητα από κάτι που θυμίζει ελάττωμα. Την οργή. Η οποία όμως μέσα στην ηρεμία μεταστοιχειώνεται σε δημιουργικό δυναμισμό, χάνοντας τα αρνητικά της στοιχεία. Λέμε ένα φιλάνθρωπο "ναι" σε όσους χρειάζονται βοήθεια. Κάποτε όμως ένα σκληρό "όχι" θα βάλει στην θέση τους όσους επιτήδειους έχουν δει την διάθεση προσφοράς μας και θελήσουν να την εκμεταλλευτούν.
Με τον ίδιο τρόπο αλληλοσυμπληρώνονται οι άνθρωποι και οι κοινωνίες. Για να διευρύνουμε τους ορίζοντές μας πρέπει να "βγούμε από το μικρό χωριό μας" και επίσης να "έρθει η πόλη σε μας". Να δούμε το διαφορετικό, να επικοινωνήσουν οι άνθρωποι, οι λαοί και οι πολιτισμοί χωρίς φοβικές άμυνες, για να αλληλοσυμπληρωθούν. Να διαβάσουμε και πέντε βιβλία διαφορετικών ειδών. Ζούμε σε έναν φανταστικό κόσμο που αποτελείται μόνο από τους "δικούς" μας και δεν έχουμε  εμπειρίες.
 Καιρός να συνέλθουμε και να κατεβούμε από τα καλάμια μας.
Το ζήτημα της διαφορετικότητας δεν είναι υπόθεση μιας απλά διανοητικής παραδοχής. Πρέπει να υπερβούμε τα μέχρι τώρα συναισθήματά μας. Μεγάλο μέρος της μονομέρειας της σκέψης μας οφείλεται στο ότι δεν αναγνωρίζουμε την αξία του " αλλου"  και του """"' διαφορετικού"   επειδή δεν συνειδητοποιούμε την ύπαρξη ενός συνόλου, που περικλείει τους πάντες ως ΙΣΟΤΙΜΑ μέλη. Πιστεύουμε ότι με κάποιο τρόπο το σύμπαν εστιάζει το ενδιαφέρον του μόνο σε μας. Οι νοητικοί μας ορίζοντες είναι περιορισμένοι και εγωκεντρικοί. Στερούμαστε πολύτιμων εμπειριών γιατί δεν θέλουμε να δούμε το καλό που έχουν οι άλλοι και ότι όλοι είμαστε μέρη ενός ευρύτερου συνόλου που αποτελείται από τους πάντες και τα πάντα, όχι μόνο από τον εαυτό μας και τους ομοϊδεάτες μας.

Ετικέτες

αλάτι (1) ανθρωποι (2) αντρες (1) απολογισμός (1) απόψεις (1) αρθρο (1) γάμος (2) γαμπρός (1) γεγονότα (1) γήρας (1) διαφορετικότητα (1) εραστές (1) ερωμένες (1) ευχες (2) ηλικία (1) Θεσσαλονίκη (1) ιστορίες (1) κοινωνικά (1) κόσμος (1) λόγος (1) Μάνος (1) μεζέδες (1) μεσήλικες (1) μηνύματα/1/ (1) μιλω (1) νύφη (1) οικογένεια (2) παιγνιδια/11/ (1) παιγνιδια/4 (1) παστά (1) πικρα λογια /12 (1) πικρα λογια /26 (1) πικρα λογια /30 (1) πικρα λογια /47 (1) πικρα λόγια /55 (1) πικρα λογια/1 (1) πικρα λογια/10 (1) πικρα λογια/11 (1) πικρα λογια/13 (1) πικρα λογια/14 (1) πικρα λογια/15 (1) πικρα λογια/16 (1) πικρα λογια/17 (1) πικρα λογια/18 (1) πικρα λογια/2 (1) πικρα λογια/20 (1) πικρα λογια/21 (1) πικρα λογια/22 (1) πικρα λογια/23 (1) πικρα λογια/24 (1) πικρα λογια/25 (1) πικρα λογια/27 (1) πικρα λογια/28 (1) πικρα λογια/29 (1) πικρα λογια/3 (1) πικρα λογια/31 (1) πικρα λογια/32 (1) πικρα λογια/33 (1) πικρα λογια/34 (1) πικρα λογια/35 (1) πικρα λογια/36 (1) πικρα λογια/37 (1) πικρα λογια/38 (1) πικρα λογια/39 (1) πικρα λογια/4 (1) πικρα λογια/40 (1) πικρα λογια/41 (1) πικρα λογια/42 (1) πικρα λογια/43 (1) πικρα λογια/44 (1) πικρα λογια/45 (1) πικρα λογια/46 (1) πικρα λόγια/48 (1) πικρα λογια/49 (1) πικρα λογια/5 (1) πικρα λογια/50 (1) πικρα λόγια/51 (1) πικρα λόγια/52 (1) πικρα λογια/53 (1) πικρα λογια/54 (1) πικρα λόγια/56/ (1) πικρα λόγια/57/ (1) πικρα λόγια/58/ (1) πικρα λογια/59/ (1) πικρα λογια/6 (1) πικρα λόγια/60/ (1) πικρα λόγια/61/ (1) πικρά λόγια/62/ (1) πικρά λόγια/63/ (1) πικρα λογια/7 (1) πικρα λογια/8 (1) πικρα λογια/9 (1) ποιήματα (1) ποίηση (1) ποιητές (1) προβληματισμοί (1) ριλαξ (1) σαρδέλες (1) σιωπή (1) σκέψεις (1) συζητήσεις (2) συμπληρωματικότητα (1) σχέσεις (1) ταβέρνα (1) φαγητό (1) Χατζιδάκις (1) χειραγώγηση (1) χιούμορ (1) χρονογραφήματα (1) χωρισμοί (1) χωρισμός (1) anima (1) animous (1) Athens.Corfu (1) Carl Jung (1) foto/1/ (1) foto/3/ (1) foto/4/ (1) foto/5/ (1) frog (1) humans (1) link/1/ (1) love (1) magazine (1) men (1) note2/ (1) stone (1) Thessaloniki (1)

Καλώς τους!

eXTReMe Tracker

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails
Κοινοποιήστε το στο Facebook

Αρχειοθήκη ιστολογίου